Openingstijden

ma 8:00 - 9:00 9:30 - 12:30 13:00 - 17:00
di 8:00 - 9:00 9:30 - 12:30 13:00 - 17:00
wo 8:00 - 9:00 9:30 - 12:30 13:00 - 17:00
do 8:00 - 9:00 9:30 - 12:30 13:00 - 17:00
vr 8:00 - 9:00 9:30 - 12:30 13:00 - 17:00
Mail met ons
Bel met ons
App met ons
Vind ons

...

As met lagers en wielen monteren

Zelf iets bouwen dat rolt of draait? Met een as, lagers en wielen maakt u het zelf. Een lager is een ring met kogeltjes erin die ervoor zorgt dat iets licht draait. U heeft vooral een schuifmaat en wat geduld nodig: de maten moeten precies op elkaar passen en alles moet recht in één lijn staan.

Denk aan een tuinkar met wielen op een eigen as, een rolbok om lange buizen of planken op te leggen, of een draaiend onderdeel in een eigen machine. Met een as, groefkogellagers (de meest gebruikte lagers, met één rij kogeltjes), stelringen en lagerblokken bouwt u iets dat soepel en licht draait.

In deze handleiding ziet u stap voor stap hoe u de juiste maten kiest, de lagers recht plaatst en alles borgt en uitlijnt.

Moeilijkheid: gemiddeld  |  Tijd: 1-2 uur


Wat heeft u nodig?

  • Een as: geharde as, stalen, aluminium of POM (kunststof) as in de juiste dikte
  • Groefkogellagers, lagerblokken of glijlagers met dezelfde binnenmaat als de as
  • Wielen: bokwielen, zwenkwielen of losse wielen met een asgat dat bij de as past
  • Bronzen of stalen bussen als afstandsstuk
  • Stelringen in de maat van de as
  • Schuifmaat, inbussleutels, kunststof hamer en een stuk buis
  • Bouten en borgmoeren om de lagerblokken vast te zetten
  • Veiligheidsbril

Benodigdheden uit onze winkel

Alles wat u voor deze klus nodig heeft, direct te bestellen.


Stap voor stap

  1. Meet de dikte van de as met een schuifmaat en kies lagers met precies die binnenmaat.
  2. Zaag de as op lengte en braam de uiteinden af. Een kleine schuine rand helpt om lagers erop te schuiven.
  3. Maak de as schoon en doe een dun laagje montagevet of olie op de plek van het lager.
  4. Tik het lager recht op de as. Gebruik een stuk buis dat alleen tegen de binnenring drukt, nooit op de buitenring slaan.
  5. Schuif de afstandsbussen en wielen in de juiste volgorde op de as.
  6. Zet aan beide kanten een stelring en draai de stelschroef vast op de as.
  7. Monteer de lagerblokken los op het frame en lijn ze uit met een rechte lat.
  8. Draai de bouten van de lagerblokken vast en daarna de stelschroeven van het lager op de as.
  9. Draai de as met de hand rond en controleer of alles licht en zonder klemmen draait.

Twee manieren: vaste as of draaiende as

  • Vaste as, draaiend wiel: de as staat stil in het frame en het wiel draait eromheen. Het wiel heeft dan zelf een kogellager of glijlager. Eenvoudig voor karretjes.
  • Draaiende as in lagers: het wiel zit vast op de as en de as draait in twee lagerblokken. Nodig als het wiel iets moet aandrijven.

Passing: hoe strak?

De passing is hoe strak het lager op de as zit. Een geharde as of een nauwkeurig getrokken as is meestal een fractie kleiner dan de nominale maat. Een lager schuift daar met een licht tikje op. Zit het lager zo los dat het op de as kan meedraaien, zet het dan vast met lagerborging (een vloeistof die het lager op de as vastzet) of gebruik een lagerblok met stelschroeven. Gaat het lager er alleen met harde klappen op, dan is de as te dik; forceer het niet.

GroefkogellagerBinnen x buiten x breedte
600010 x 26 x 8 mm
620112 x 32 x 10 mm
620215 x 35 x 11 mm
600420 x 42 x 12 mm
620420 x 47 x 14 mm
620525 x 52 x 15 mm

Lagerblokken (een lager in een gietijzeren of kunststof huis met bevestigingsgaten) zijn voor zelfbouw het makkelijkst: het lager zit al recht in het huis en u zet het met twee stelschroeven op de as vast. Glijlagers en bronzen bussen zijn eenvoudiger en goedkoper, voor langzaam draaiende delen.


Borgen en smeren

  • Stelring: een ring met een stelschroef. De makkelijkste manier om wielen en lagers op hun plaats te houden.
  • Splitpen: een gespleten pen door een geboord gaatje in de as, met een ring ervoor. Buig de pootjes om.
  • Borgring (seegerring): heeft een groef in de as nodig; die maakt u thuis lastig.
  • Afgesloten lagers (2RS of ZZ) zijn gevuld met vet en onderhoudsvrij. Lagerblokken met smeernippel geeft u af en toe wat vet.

Veelgemaakte fouten

  • Op de buitenring slaan bij het plaatsen: de kogeltjes raken beschadigd.
  • Lagerblokken niet in één lijn: de as draait zwaar en de lagers slijten snel.
  • Geen afstandsbus tussen wiel en frame, waardoor het wiel schuurt.
  • Stelschroeven niet aangedraaid; de as schuift na een tijdje weg.

Veiligheid

  • Draag een veiligheidsbril bij het tikken en zagen.
  • Houd vingers weg van draaiende delen en schermen waar nodig af.
  • Kies lagers en wielen met een draagvermogen dat ruim boven het gewicht ligt.
  • Controleer stelringen en bouten na de eerste keer gebruiken en daarna regelmatig.

Veelgestelde vragen

Welk lager past op een as van 20 mm?

Een lager met een binnenmaat van 20 mm, bijvoorbeeld een groefkogellager 6004 (20x42x12 mm) of 6204 (20x47x14 mm), of een lagerblok voor 20 mm as.

Hoe zet ik een wiel vast op een as?

Met een stelring aan beide kanten van het wiel. Een stelring is een ring met een stelschroef die u op de as vastdraait. Een splitpen door een geboord gaatje met een ring ervoor kan ook.

Moet ik een kogellager smeren?

Afgesloten lagers (met de aanduiding 2RS of ZZ) zijn bij de fabriek gevuld met vet en hoeven niet gesmeerd te worden. Lagerblokken met een smeernippel geeft u af en toe een beetje vet.

Hoe krijg ik een kogellager op de as zonder het te beschadigen?

Tik het lager recht op de as met een stuk buis dat alleen tegen de binnenring drukt. Sla nooit op de buitenring, dan raken de kogeltjes beschadigd. Gaat het alleen met harde klappen, dan is de as te dik.

Waarom draait mijn as zwaar?

Meestal staan de lagerblokken niet in één lijn. Lijn ze uit met een rechte lat en draai ze daarna pas vast. Zit er geen afstandsbus tussen wiel en frame, dan kan het wiel ook schuren.